Вход   |  Учителя > Доска почета

Творчество

 

 

Конкурсное стихотворение

учителя русского языка

и литературы 

МБОУ СОШ с. Красногор

Каммарзаевой Светланы Станиславовны,

занявшей 1 место в конкурсе

 

«Что в имени твоем, Коста?»
«Что в имени твоем, Коста?»

 

Что в имени твоем, Коста?!!

Оно сродни величью гор,

Читается в нем чувств простор…

Незримый оку твой укор….

Что в имени твоем, Коста?

 

В нем слышу я язык родной…

И слышу стон… И вижу боль…

Мне в имени твоем – Пророк!

И мозг мой словно поражен,

Читая строки из стихов…

И кажется, что видел ты

Рыданья матерей, отцов,

Которых изверги смогли

Поставить на колени в кровь…

 

Что в имени твоем, Коста?

Оно звучит, как гимн, для нас,

Для всех, чья Родина – Кавказ.

Оно звучит нам, как наказ.

Что в имени твоем, Коста?

 

Портрет твой снова предо мной…

Твой взгляд и грустный, и родной.

О чем ты думал, глядя вдаль?

О чем незримом ты мечтал?

О той свободе, что сейчас

Дана нам каждый день и час?!!

 

…Мне в имени твоем, Коста,

До слез родимая земля.

Мне в нем полет души, любовь,

Что будоражит в сердце кровь…

В нем просто – Гордость Осетин!

Коста – наш гений-исполин!..

 

 

Конкурсное сочинение

учителя русского языка

и литературы 

МБОУ СОШ с. Красногор

Хабаловой Нины Константиновны,

занявшей 2 место в конкурсе 

 

«Что в имени твоем, Коста?»
       Коста Хетагуров. Поэт. Патриот. Гражданин. Замечательный мастер художественного слова.

Творчество великого гражданина – бесценная реликвия осетинской художественной литературы, которая вобрала в себя уникальный опыт духовного развития прошлого, настоящего и будущего. Образ Коста – этот окно не только в Россию, но и в Европу, через которое целые поколения наших литераторов смогли увидеть других и стали видными для них.

Более ста лет назад, провозглашая достоинство человеческого духа, события и факты российской действительности Коста увидел через призму вселенских измерений. Возвышая свою Родину, Кавказ, Россию, поэт в глазах просвещенного мира возвышал себя и свой народ. Не случайно, оценивая его знаменитую «Осетинскую лиру», исследователи его творчества однозначно пришли к выводу, что её создатель положил начало не только фундаментальному осмыслению философии нашей словесности, но и расшифровке глубинного сознания своего народа. Все это происходило в то время, когда Коста (как личность и художник) формировался в неоднозначное и судьбоносное время. Он дал возможность своим современникам и своим потомкам вглядеться в общее прошлое, увидеть то, что раньше не замечали, понять то, что тогда происходило с нацией и литературой. Хетагуровское предвидение, словно зарево, всколыхнуло историческое сознание народа, вызвав к жизни даже такие побеги национального духа, которые, казалось бы, исчезли навсегда. Национальное самосознание осетин до него как бы представляло собой разорванную цепь, прикованного к горе Амрана, которую надо было соединить. Поэтому задачи и дух возрождения нации побуждали Коста Хетагурова одновременно быть и поэтом, и духовным пастырем, и общественным деятелем, и организатором национального единства. Но не все эти грани объединились в служении своему народу. Буквально с самого начала, с глубокого детства, Коста впитал всю свежесть и весь аромат поэтического родника. Поэт успел сделать гораздо меньше, чем обещал его гигантский талант. Но и за отпущенное богом время, он успел утвердить в сознании россиян привлекательный образ своего народа. Блестящее знание русского языка стало для Коста обретением второго дыхания, второго крыла для полета в вечность. Читая великого поэта, я не только постоянно ощущаю присутствие звуков времени, но и начинаю понимать, что «подлинный гений- это голос из вечности».

Коста показал всему цивилизованному миру всю красоту осетинского языка, его способность к постоянному восприятию всего возвышенного. Я думаю, что, пока жив дух поэта, наш народ будет сохранять способность к нравственному возвышению. Сегодня Коста Хетагуров с полным правом занимает место в ряду гениев человечества рядом с Гомером и Данте, Шекспиром и Сервантесом, Пушкиным и Байроном. Слава поэта постоянно растет. Его стихи переводятся на многие языки мира. Более ста лет назад Коста с пророческой точностью сказал:

«Весь мир – мой храм,

Любовь – моя святыня,

Вселенная – отечество мое».

И действительно, интересы народа, духовным лидером которого он был, охватывали весь мир: «… Верь, что мы, как любящие братья, воздвигнем на земле один всеобщий храм. Храм жизни трудовой, насилью недоступный, сознательной борьбы, без пыток и крови, храм чистой совести и правды неподкупной, храм просвещения, свободы и любви». В тот позорный безумный и кровожадный век такое из груди мог вынуть только человек сверхдеяний, чей «дух воинственный и пылкий, Давно уж время пережил».

Коста всемирно способствовал духовному совершенствованию, нравственному самовозвышению народа. Глубоко правы те, кто утверждает, что гении принадлежат всем и каждому, независимо от того, в чьей колыбели выросли, какому богу поклонялись, какому языку их научила природа-мать. В этой аксиоме я вижу благосклонное отношение мировой цивилизации к осетинскому народу. Коста Хетагуров не только выстоял, но и вырос перед всеми испытаниями. Его имя и его творения из фактов биографии перешли в биографию народа. Величие поэта еще связано с природой и эволюцией действительности.

Эстетические воззрения Коста наиболее ярко нашли свое воплощение в «Осетинской лире». Каждое из шестидесяти семи стихотворений - это неповторимое творение, имеющее глубокое название, собственную жизнь и оригинальную поэтическую концепцию. В этих сакраментальных изливаниях души поэта раскрыты сложность и многообразие осетинской действительности, в которой, как в зеркале, отразилась «вселенная» поэта. И если каждая строка представляет собой «целый мир»(«Люблю я целый мир»), то в каждом благовоспитанном осетине живет сразу несколько континентов. Подобно Гёте, Коста отождествляет собой особенное и универсальное явление духовного авторитета народа. Его гениальные творения - это символы народа, их творческая теплота сопровождает и согревает осетин по всему свету. Душа поэта пронизана скифской системой ценностей вне времени и пространства.

В жизни и творчестве Коста – а они представляют собой единое целое – прослеживается умение совмещать особенное и универсальное. Фантазия художника и поэта постепенно придает им символическое звучание, превращая их в странствия души. По сути дела, поэтическое творчество Коста – это бесконечное воображаемое путешествие по странам и континентам. Однако центр притяжения всегда один – родной аул, родной народ. Основной принцип тоже неизменен – универсальность. Возможно поэтому в его жизни, поэзии и публицистике постоянно слышны отзвуки фандыра из бесчисленных цивилизаций и культур. Поэта влекут любые песни, все виды духовной культуры, лишь бы они исходили из под «сердечной плоскости».

Вселенские мотивы Коста отмечены идеями верности, избранности, пропитаны духом предков, что нашло свое яркое выражение в вере поэта в творчество всеобщего мира и братства(классическая формула поэта «вселенная – отечество мое…»). Коста – чрезвычайно редкое явление национального духа, нечто, бесспорно, пророческое. Всечеловечность Коста являлась той почвой, на которой произошло становление духа осетинского гения. Конечно, поэт пришел не на пустое место, уже был Иуане Агузаты, уже был Аксо Колиев, уже был Темырболай Мамсуров и Инал Кануков. Но именно Коста было суждено совершить тот величественный по своему характеру рывок в деле самовыражения осетинской нации, в преображении её словесности, литературы и искусства. Поэтому именно с поэзии Коста берет начало полноводная великая литературная река. Поэтический мир Коста необычен. Любые художественные явления поэт рассматривает как благородное совместное служение добру, как радость приобщения к нему широчайшего круга людей. Его эстетические и нравственные качества незыблемы. Поэт призывает и убеждает, что мы должны жить, любя друг друга. Этим заветом и судьбой для Коста была Осетия и осетинский народ в их историческом развитии, где возвышенное и повседневное, величественное и трагическое, сосуществовали и следовали друг за другом, переплетаясь в одно нерасчленимое целое.

Я еще раз хочу остановиться на том, чему Коста посвятил и все свои таланты, и всю свою жизнь – на служении народу. Именно просветительская работа и борьба за свободу народа против дискриминации и геноцида народов не только Осетии, но и всего Кавказа – вот главная цель всей его жизни.

К сожалению, все, против чего боролся наш любимый поэт-праведник, вновь вернулось в нашу жизнь: насилие, жестокость, террор, невежество чиновников и необузданная бюрократическая власть.

Защищая интересы горцев, Коста Хетагуров призывал свой народ к новой жизни, к солидарности с другими народами и к процветанию всего Кавказа. Коста не брал в руки кинжал и взрывчатку, вместо этого использовал кисть и перо. Он действовал горячим, вдохновенным словом, которое было действеннее любого оружия.

Глубокий и чистый мир хетагуровских образов, созданный для человека и обращенный к человеку, бесконечен и разнообразен, как сама жизнь.

«Что в имени твоем, Коста?» - спрашивает себя каждый его соотечественник. И чаще всего находит правильный ответ: «Это имя личным примером показывает высшее проявление осетинского духа и поднимает национальную гордость к высотам мировой культуры».

Люди, кому близок Коста, кому не безразличны судьбы родины и многострадальных народов Кавказа, никогда не забудут его. Не предадим же светлую память великого поэта и гуманиста, посвятившего жизнь борьбе за свободу народа.

Я хочу завершить свое сочинение словами Коста, выражающими смысл его жизни и творчества:

«Я счастия не знал, но я готов свободу,

Которой я привык как счастьем дорожить,

Отдать за шаг один, который бы народу,

          Я смог когда-нибудь к свободе проложить».

 

 

Конкурсное сочинение

учителя осетинского языка

и литературы 

МОУ СОШ с. Красногор

Теховой Гульчоры Викторовны,

занявшей 3 место в конкурсе

 

«Что в имени твоем, Коста?»

Сылгоймаджы фǣлгонц Хетæгкаты Къостайы сфæлдыстады.

Ирон адæмæн нудæсæм æнус уыди ног историон дуг. Ног фæндагыл цæуынæн хъæуы раздзæуæг, фæтæг.  Ахæм фæндагамонæг разынд Къоста -куырыхон лæг, фарнхæссæг, цырагъдар.  Къоста уыд бирæвæрсыг курдиаты хицау. Уыд канд поэт, прозаик æмæ драматург нæ, фæлæ курдиатджын нывгæнæг, тæлмацгæнæг, этнограф, публицист, журналист, æхсæнадон архайæг, адæмы сæрыл хъæбатыр тохгæнæг. Къостайæн æрдз  радта курдиат, сфæлдыстадон хъомыс, ахуырад  ын срухс кодта йæ хъуыды, адæмы фарн ын амыдта бæрзонд нысан, рæстдзинад, сæрибар, æмæ амондыл тох кæнын.

Аив литературæ алы адæмæн дæр йæ кувæндон у. Махæн , ирон адæмæн, нæ аив литературæ, нæ адæмы уаз кувæндонæн бындур æрæвæрдта Хетæгкаты Къоста.

Цыфæнды  ма фыстаид, æмдзæвгæ, радзырд, драмæ, публицистон уац, ахорæнтæй конд ныв, науæд фыстæг искæмæ-алы ран дæр дзырдта йæ зæрдæйы сагъæстæ, йæ цин, йæ маст.

Поэтæн æппæты зынаргъдæр у йæ райгуырæн бæстæ, йæ фыдæлты зæхх. Уый лæгæй домы  намыс, сæрибар æмæ фыдыбæстæ хъахъхъæнын.

Иры куырыхондзинады  сæр - Къостæйы сфæлдыстады стыр æмæ ахсджиаг бынат ахсынц сылгоймаг æмæ йæ хъысмæт.

Поэт хорз  æмбæрста,  дунейы дзыллæйы уæлмонцдзинады райдиан, йæ гуырæн сылгоймæг кæй у, уый. Уымæ гæсгæ йын йæ фæлгонц равдыста бирæ курдиатджын уацмысты. Уыдонæн сæ сæйрæгтæ сты " Фатимæ", "Сидзæргæс", " Чи дæ?", "Дуня".

Ирон сылгоймаджы удхайраг уавæр, йæ миддуне, аив ахорæнтæй рæвдыста "Сидзæргæсы".  Кæй зæрдæ  нæ ныккæрздзæн мæнæ ацы рæнхъытæ кæсгæйæ:

«Цæсты сыг ызгъæлы агмæ сусæгæй...

Митæйдзаг æхсæлы мары фæздæгæй..

Аг кæлы йæ былтæй - хъæдуртæ фыцынц...

Алы ран тымбылтæй сидзæртæ хуыссынц…»

Сидзæргæсы хъысмæт у трагизмы бæрзонддæр æвдисæн. Авдæнгæс («А-лол-ай»)  йæ хъæбулæн цас  рæсугъд хъуыдытæ  фæдзæхсы-хæхтæ уарзын, мады зæрдæ зонын - уыдон æвдисынц мады стырдзинад. Поэт нын  амоны  сылгоймагæн æгъдау кæнын, сыгъдæг уарзтæй уарзын. Уымæн æнæуынон сты, искæй фæллойæ æвæлмон цард кæмæн ис, уыцы æввонгхортæ,  тугцъиртæ, фæлитойтæ. Къостайæн табуйаг сты ныййарæг зæхх æмæ ныййарæг мад. Йæ сылгоймаг персонажтæй  цытджындæр бынаты ис ныаййарæг мадæн, уымæн рæсугъд ахорæнтæй æмæ бæрзонд эпитеттæй æвдыст цæуынц  йæ цин, йæ сагъæс æмæ йе' нкъарæнтæ:

 "Дæу мын мæ царды нæ баивдзæн ничи, 

О мæ зынаргъ, мæ ныаййарæг мад! "

Ивгъуыд  æнусты ирон литературæйы сылгоймаджы фæлгæнцтæй цы персонажтæ скодтой, уыдоны æхсæн ахсджиаг бынат  ахсы Дуня.

Къоста йæ комеди "Дуня" ныффыста 1883  азы Бетъырбухы. Мещанон царды цъыфдзасты  аныгъуылдысты комеди «Дуня»-йы архайджытæ æмæ сур зæхмæ рахизын нæ комынц, сæхи æмбæхсынц хурдзастæй,  цъыфдзасты  арфæй - арфдæр лæсынц. Йæхи цард, йæхи æхсæнады ныхмæ мæлæтдзаг тох расидт комедийы сæйраг архайæг Дуня.

Хъæздыг лæг -  мещанин Иван Сомовы чызг Дунямæ парахатæй ис хъæздыг уды сконд, æаххæст у дуджы раззагдæр идейæтæй. Сылгоймаг йæхи ратыдта цъыфдзасты цъымарайæ, кæцæйдæр æм рухсы цъыртт ферттывта  æмæ уыцырдæм йæ быцъынæг скъуыны. Размæ бырсы, кæд йæ къухы уый бæрц не фты, уæддæр йæ фæдыл  ласы  цардбæллон фæсивæды æмæ уымæй йæхи амондджыныл нымайы. Дуня кæд кæронмæ уæлахиз нæ кæны, уæддæр æй фидарæй уырны, цы фæндаг равзæрста, уый сæ кæй кæны рухс фидæнмæ.

Къостайæн йæ риссаг зæрдæйы  цы æнкъарæнтæ уыд,  уыдон равдыста йæ уацмысты. Æмæ цæмæй йе нкъарæнтæ махмæ хуыздæр хæццæ кæной , уый тыххæй ныв кæнын райдыдта йæ уацмысты бындурыл. Йæ автобиографион фыстджытæй иуы хуымæтæджы нæ фыста:" Æз дæн нывгæнæг æмæ адæмон поэт". Нывкæнынады йæ курдиат æрттивы арвы роны алы хуызтæй. Царды цы уыдта, ныв дæр уый кодта. Йе сфæлдыстады Къоста  уарзта удæгас адæймæгты ныв кæнын. Сылгоймаджы уаз фалгонц портретон жанры æвдыст æрцыд йæ нывтæ "Дондзаутæ", "Цаллыккаты Анна", " Хъыггæнæг зæд" æмæ "Сыгъдæг Нинæ -  Гуырдзыстоны рухстауæг»- ы.  «Хъыггæнæг зæд " - ы æвдыст æрцыд  Анна Поповайы сурæт. Аив, зæрдæмæ  арф хъары, ахæм æнкъарæнтæй равдыста æрыгон, цардбæллиц рæсугъд  чызджы сурæт. Уымæн йæ сыгъдæг зæрдæйы уаг бæлвырдæй зыны йæ хæлар, уарзæгой цæстæнгасыл. Къостайы нывты æхсæн сылгоймаджы фæлгонц уæлдай ирддæрæй æвдыст æрцыд "Цæлыккаты Аннæ» -йы портреты. Аннæйы ныв Къоста дыууæ хатты сарæзта. Иуы дзы систа Аннæйы къамæй, уый не 'рхæццæ абонмæ. Иннæйы нын равдыста цардæгасау чындздзон чызджы  сурæт. Портреты царды монц хъазы уылæнтæй, хъазы чызджы рæсугъд  цæсгомыл, цæстытæ сты удæгас, сыгъдæг уды мидрухс  сæ цæуы æддæмæ. Нывгæнæгæн бантыст  Аннæйæн йæ зонды хъару, йæ цардбæллондзинад равдисын. Уый у сылгоймæгты ног фæлтæры минæвар. Уый ссæрибар  рагзаманты  бинонты царды удхайраг æфсондзы бынæй, рацыд рухсмæ, æхсæнадон царды архайæг, сси рухстауæг.

Ныв «Дондзаутæ» - йы æвдыст æрцыд сылгоймаг – мад, сылгоймаг – фæллойгæнæг, зæрдæмæдзæугæ у йæ æрдзон рæсугъддзинад, йæ уæздандзинад æмæ æгъдауæй.

Чи зоны, ацы нывы Къоста равдисынмæ хъавыд, афæдз дæр ыл нæма цыд, афтæмæй йæ сидзæрæй чи ныууагъта, йæ уыцы мады фæлгонц.

Сылгоймаджы бартыл дзургæйæ Къоста фыссы: «Кæд æмæ зæронд лæджы фæзындæй бадæг адæм иууылдæр сыстынц, уæд уыцы адæм сæхи уæлдай хæсджын кæнынц зæронд ус фенгæйæ. Цыфæнды расыг куы суой минасы бадæг лæгтæ, цыфæнды æнæфсарм куы дарой сæхи фæсивæд, цыфæнды карз куы уа быцæугæнджыты хыл, уæддæр сæ ныссабыр кæны сылгоймаджы иунæг фæзынд, бауромы сæ æмæ ууыл тугкалд фæвæййы».

Уиымæ иумæ Къоста фыссы сылгоймаджы уаззау уавæрыл: хæдзары куыстытæ иуулдæр уымæ хауынц.  Уада царды поэт йæхæдæг сылгоймагмæ цы цæстæй кæсти, уый дæр бæрæг  у,  Цæалыккаты Аннæ æмæ Анна Поповамæ цы фæлмæн æмæ зæрдиаг писмотæ фыста, æфхæрд сын куыд барста, сæ алы ныхасæн дæр лæгъз æмæ зæрдæлхæнæн  дзуаппытæ куыд лæвæрдта, уымæй.

Поэт йæ сылгоймаг персонажты хоны: «мæ хуры хай», «мæ  зæрдиаг», «божество», «чистилище души», «святыня», «шедевр Божественного гения».  Къоста сæрмагондæй нæ архайдта идеалон сылгоймаджы фæлгонц сныв кæныныл, фæлæ йын йæ лирикæ æмткæй куы райсæм, уæд дзы ссардзыстæм ахæм фæлгонц. Поэтæн уарзондзинадыл фыст цы уацмыстæ сты, уым уæлæнгай æркастæй адæймаг банхъæлы сентименталондзинад, фæлæ сын сæ мидис куы райгом кæнæм, уæд фенæн ис, автор кæй агуырдта, сæрибары тохмæ йæ разæнгард чи кодтаид, ахæм сылгоймаг. Хуымæтæджы нæ фыста йæ поэмæ «Фатимæ»- йы номарæны: «Æз дын уæд фæдзурин, куыд тыхсын, цæй бæрц хорз у уарзын, фæллойы фæрæз, уд царды сæрибар куыд мысы». Поэты сылгоймаг персонажтæ адæймаджы зæрдæ æлхæнынц сæ фæлмæндзинадæй, сæ лæгъз ныхасæй, сæ æргомдзинадæй æмæ  уæлдай митæ кæй нæ кæнынц, уымæй.

Къостайæн, æвæццæгæн, æцæгæлон нæ уыдысты æрдзон æхцондзинæдтæ, фæлæ нæ уарзта сылгоймаджы уæгъдибар уаг æмæ рог митæ. Идеалон сылгоймагмæ тынг æввахс у поэмæ «Фатимæ»-йы трагикон хъайтары фæлгонц. Фатимæ схъомыл хъæздыг хæдзары, искæй фæллойæ чи царди, ахæм æлдæртты 'хсæн, фæлæ, æвæццæгæн, йæ туджы уыди æмæ йæ удыхъæды ныффидар сты хуымæтæг фæллойгæнæджы миниуджытæ: куыстуарзондзинад, æцæг уарзондзинад æмæ фæразондзинад. Уый æлдæртты царды уаг æмæ динон æгъдæуттæй кæд сфæлмæцыд, уæддæр сæ сæрты нæ ахызт, æнæуаг ми йæ сæрмæ не 'рхаста, ныффæрæзта.

Фатимæ у фæразон, хиуылхæцæг, æнæгæды æмæ йæ ныхасæн хицау. Уый йæ сомы нæ фехæлдта, фондз азы йæ фыды уæларт фæбадт, фæлæ йæм йæ фыд куы æрхатыд, æлдæрттæ йыл дам-думтæ кæнын куы байдыдтой, уад загъта:

«Æгъдæуттимæ нæ цæуын тохы…

Сæттын мæ раздæры дзырдтæ…

Дзамболаты æз уадзын рохы,

Æмæ кæнын – фæнда дæ нæ, -

Æз Ибрагимæй мой…»

Фатимæ æмбары, æлдарттæ кæйдæр исбонæй цæрынц, сæ цардыуаг кæй у, уый. Уымæн зæгъы:

«Рæстдзинад, уарзоны æнцойы-

Нæ хид, нæ тугæйдзаг фæйллойы

Æссардзынæн æз цин, рæвдыд…»

Авторы хъуыдымæ гæсгæ Фатимæ йæ къух систа канд æлдæртты галиу зонд æмæ цардыуагыл нæ, фæлæ мæ йæ сонт æмæ рог монцтыл, йе 'нæрхъуыды ардбахæрдыл æмæ фидар зондахастимæ бакъахдзæф кодта, йæ удæн æнцондæр цы дунейы уыди, уырдæм.

Нæ рæстдзинады дуджы ирдæй разындысты Фатимæйы удыхъæды рæсугъд æмæ цардхъомыс миниуджытæ: удварны рухс, уарзондзинады цин, æмкъайадыл иузæрдиондзинад.

Куыд ныййараг мад, Фатимæ æнувыдæй æххæст кæны йæ æрдзон хæс:

«Мæ удæнцой, хуысс уал фæрнæй, -

Цы ис рæвдауынæй дзæбæхдæр!»

Æмæ ма ноджыдæр:

«Дæ цæсты сыг уа, дæ фын –

Мæнæн зынаргъдар у цард – исæй».

Фатимæйæн зынаргъ у Ибрагим, уымæн æмæ кæрæдзийыл аудыдтой, лæггад кодтой кæрæдзийæн:

«Хъысмæтæн цу ма исты амон, -

Кæцæй йæм касти уыйбæрц амонд! –

Фатимæйы зæрдæйы уарзт.

Уый фервазын кодта фыдохæй:

Цагъайрагæн фыццагдæр хатт

Уый радта буц уарзондзинад…»

Ахæм у æцæг хæххон сылгоймаг Фатимæ. Уæдæ цавæр у, Къоста йе сфæлдыстады æмткæй цы идеалон сылгоймæгты фæлгæнцтæ сныв кодта, уый? Йæ лирикон уацмысты Къоста сылгоймаджы удыхъæды хуыздæр миниуджытыл  нымайы æфсарм æмæ хиуылхæцынад, фæлмæнзæрдæ æмæ фæразондзинад, зæрдæргъæвд æмæ дардыл хъуыдыкæнынад, сæрыстырдзинад æмæ уарзондзинад. Ацы æвæджиау миниуджытæм ма куы бафтауæм Къоста «Ма хуры хай, рæсугъд  чызгай» - кæй хоны, уый конд æмæ уынд, уæд æнæмæнг, уый уыдзæн идеалон сылгоймаг кæй хонæм, уый. Мæнмæ гæсгæ, алы ирон сылгоймаг дæр хайджын хъуамæ уа, Къоста сылгоймаджы удыхъæды хуыздæр миниуджытыл кæй нымайы, уыдонæй.

Мæ зæрдæ Ирыстоны сылгоймæгтæн зæгъы, цæмæй хайджын уой идеалон сылгоймаджы миниуджытæй.